Pomnik “Nieujarzmionych”
![Pomnik Wilkoszyn](https://mbp.jaworzno.pl/pit2/wp-content/uploads/2020/06/Pomnik-Wilkoszyn.jpg)
Lokalizacja: na szczycie wzgórza na cmentarzu “Wilkoszyńskim”
Koordynaty: 50°11’41.0″N 19°18’20.6″E
Na szczycie wzniesienia cmentarza komunalnego w dzielnicy Wilkoszyn, umiejscowiony jest pomnik „Nieujarzmionych” u podstawy opatrzony napisem:
„PAMIĘCI POLEGŁYCH W WALCE O WOLNOŚĆ, RÓWNOŚĆ I SPRAWIEDLIWOŚĆ SPOŁECZNĄ
SPOŁECZEŃSTWO MIASTA JAWORZNA 1978 r.”
Rzeźba przedstawia postać wirującej kobiety – Matki Ziemi – przygarniającej do siebie spoczywających tu ludzi, wszystkich traktując z jednakowym szacunkiem. Została ona wykonana przez artystę rzeźbiarza Stanisława Słodowego, według projektu Adama Styrylskiego. Pod fundamenty pomnika złożono urny z prochami partyzantów poległych w rejonie Jaworzna, Jelenia, Długoszyna, Byczyny, Libiąża i Łęgu.
Został odsłonięty w 1978 roku ku czci poległych o wolność, równość i sprawiedliwość społeczną. Zaprojektował go i wykonał artysta rzeźbiarz Stanisław Słodowy według koncepcji plastycznej Adama Styrylskiego.